Staropolski piernik świąteczny

Do świąt Bożego Narodzenia jeszcze daleko, ale ten piernik wymaga czasu. Ciasto można przygotować już na 4-6 tygodni przed pieczeniem i upiec dopiero 3-4 dni przed samymi świętami, zanim przystąpimy do najintensywniejszych świątecznych twórczości kulinarnych. Można go również upiec i wcześniej, jednak surowe ciasto musi dojrzewać w chłodnym miejscu ("parter" lodówki lub - co lepsze i trudniejsze - w chłodnej piwnicy) nie mniej niż 2 tygodnie. Piernik staropolski długo zachowuje swoją świeżość, zwłaszcza jeśli będziemy go przechowywać w chłodnym miejscu.

Przepis pochodzi z książki "W staropolskiej kuchni i przy polskim stole", autorstwa Marii Lemnis i Henryka Vitry. Zdjęcia po świętach ;)

Składniki (na 2 pierniki)

• 250 g masła (lub smalcu)
• 340 g cukru
• 500 g miodu
• 1 kg mąki pszennej
• 125 ml mleka
• 3 łyżeczki sody oczyszczonej
• 3 jajka
• 1/2 łyżeczki soli
• 80 g przyprawy do piernika*

Miód, cukier, masło rozpuścić na małym ogniu i doprowadzić niemal do wrzenia, ochłodzić. Do chłodnej lub zaledwie letniej masy dodawać stopniowo, wyrabiając ciasto ręką w garnku (lub mikserem z końcówkami "świderkami") mąkę pszenna, następnie jajka roztrzepane z solą oraz sodę oczyszczaną wraz z przyprawą do piernika rozpuszczone w zimnym mleku. Do ciasta można też dodać garść pokruszonych orzechów i 3 łyżki drobno posiekanej, usmażonej w cukrze skórki pomarańczowej.

Bardzo starannie wyrobione ciasto przełożyć do lekko oprószonego mąką kamionkowego lub emaliowanego naczynia, przykryć czystą lnianą ściereczką i umieścić na 3-5 tygodni w chłodnym miejscu, by powoli dojrzało. 

Dojrzałe ciasto podzielić na 3-4 części i rozwałkować na dużej blaszce na grubość około 5 mm, piec w 170C przez 15-20 minut. Ochłodzić. Blaty bezpośrednio po upieczeniu są twarde, lecz po 2-3 dniach skruszeją i będą niemal rozpływać się w ustach.

Ochłodzone placki przeciąć wzdłuż na pół i przełożyć lekko rozgrzanymi, dobrze wysmażonymi powidłami śliwkowymi (można również przełożyć masą kajmakową, orzechową czy marcepanową. Bezpośrednio po przełożeniu piernik owinąć arkuszem czystego papieru lub lnianą ściereczką, równomiernie obciążyć i odstawić na 3-4 dni, aby odmiękł. W dzień podawania ciasta dodatkowo można piernik polukrować lub polać czekoladą.

* - mniej, jeśli przyprawa jest domowej roboty 

Smacznego,

Cynamonowe muffiny z jabłkami i orzechami włoskimi

Tym razem muffiny w jesiennym klimacie: jabłka, orzechy włoskie i mój ukochany cynamon ♥ Najlepsze na drugi dzień o ile do niego dotrwają ;) Miękkie i wilgotne za sprawa sporej ilości dużych kawałków jabłek. Aromatyczne, cynamonowe i z przepyszną, maślaną kruszonką, a do tego jeszcze orzeszki... Pycha!

Składniki (26 muffin)

• 4 szklanki mąki pszennej
• 4 łyżeczki proszku do pieczenia
• 3 łyżeczki mielonego cynamonu
• 2 łyżki cukru waniliowego
• 5 jajek
• 1 szklanka cukru
• 250 g masła
• 300 ml mleka
• 3 duże jabłka
• 100 g orzechów włoskich

Do dużej miski przesiać mąkę, dodać proszek do pieczenia, cynamon, cukier waniliowy i dobrze wymieszać. Jabłka obrać ze skórki, pokroić w średniej wielkości kostkę i wymieszać z mąką. Orzechy włoskie grubo posiekać, wsypać do miski z mąką i wymieszać. Masło roztopić wraz z cukrem w mleku na małym ogniu, jeszcze ciepłe wlać cienkim strumieniem do uprzednio roztrzepanych widelcem jajek (ciągle mieszając). Połączyć ze sobą mokre i suche składniki (mokre wlać do suchych i wymieszać).

Kruszonka

• 60 g masła
• 120 g cukru (6 łyżek)
• 120 g mąki pszennej (6 łyżek)

Masło roztopić w garnuszku na małym ogniu, dodać 6 łyżek cukru i 6 łyżek mąki. Wymieszać łyżką, bądź zagnieść ręką.

Formę do muffin wyłożyć papilotkami. Do każdej z papilotek nałożyć po 2 łyżki ciasta (prawie po same brzegi), a po wierzchu obficie posypać kruszonką. Piec w piekarniku nagrzanym do 175 C przez 25 minut. Wystudzić.

Smacznego,

Pełnoziarniste kostki z dynią dla pupila

Pełnoziarniste i zdrowe ciastka z dynią dla  mojej Nuciny i Waszych milusińskich - kosteczki w psim i halloweenowym klimacie ;) Jeśli nie macie dyni można zastąpić ją rozgotowaną marchewką. Ciastka Nucinie posmakowały, także polecam je i waszym pupilom :)

Składniki (30 ciastek) 

• 250 g pełnoziarnistej mąki pszennej
• 1/2 szklanki otrąb pszennych
• 120 g purée z dyni
• 60 ml jogurtu naturalnego
• 50 g masła
• 40 g miodu
• 1 małe jajko
• 1/2 łyżeczki soli

Mąkę, otręby i sól wymieszać, posiekać z masłem. Dodać purée z dyni, jogurt naturalny, miód oraz jajko, zagnieść sprężyste ciasto i pozwolić mu odpocząć przez 10 minut. Następnie rozwałkować na niezbyt cienki placek, około 4 mm (ciastka odrobinę rosną podczas pieczenia - więc trzeba wziąć to pod uwagę przy ustalania docelowej grubości smakołyku dla naszego czworonoga). Przy pomocy foremki lub noża wykrawać ciastka o dowolnym kształcie (ja użyłam foremki kostki) i odpowiedniej wielkość, ponakłuwać widelcem. 

Ciasteczka układać na blaszce i piec przez około 15 minut w 180C. Studzić na kratce.

Smacznego dla pupila, 

Ciasteczka dyniowe z orzechami laskowymi

Lekkie jak chmurka, delikatne i mięciutkie ciasteczka dyniowe z orzechami laskowymi. Z dodatkiem przypraw, które sprawiają, że w kuchni pachnie jak podczas pieczenia piernika. A dzięki użyciu oleju kokosowego mają niepowtarzalny, leciutki kokosowy aromat. Najlepsze prosto z blachy, jeszcze ciepłe ze szklanką mleka ;) 

Składniki (około 50 ciasteczek)

• 380 g mąki pszennej
• 1 i 1/2 łyżeczki proszku do pieczenia
• 1/2 łyżeczki sody oczyszczonej
• 1 łyżeczka mielonego cynamonu
• 1/2 łyżeczki mielonych goździków
• 1/4 łyżeczki mielonego imbiru
• szczypta soli
• 220 g jasnego brązowego cukru trzcinowego
• 2 duże jajka
• 120 ml oleju kokosowego (lub innego oleju roślinnego)
• 250 g purée z dyni
• 100 g grubo posiekanych orzechów laskowych

Mąkę przesiać do miski, dodać proszek do pieczenia, sodę oczyszczoną, przyprawy: cynamon, goździki, imbir, a także grubo posiekane orzechy i szczyptę soli, całość wymieszać.

Jajka ubić mikserem, wsypać cukier trzcinowy i ubijać aż utworzy się lekka i delikatna masa. Następnie dodać roztopiony i ostudzony olej kokosowy oraz purée z dyni, zmiksować. Nadal miksując na najmniejszych obrotach dodawać stopniowo mąkę wymieszaną z resztą składników, aż do uzyskania jednolitego ciasta.

Za pomocą łyżeczki nakładać kleksy z ciasta na blachę wyłożoną papierem do pieczenia, zachowując odstępy. Piec w piekarniku rozgrzanym do 170C przez 16 minut (po 8 minutach obrócić blachę), aż ciasteczka się przyrumienią. Wyjąć z piekarnika i studzić na kratce.

Dodatkowo można pozanurzać 1/2 każdego ciasteczka w mlecznej czekoladzie (100 g) roztopionej z łyżką masła, mi akurat się skończyła i stwierdzam, że bez czekolady też są dobre ;)

Smacznego,
 

Purée z dyni

Purée z dyni można zużyć na wiele sposobów np. do zup, dań wytrawnych czy na słodko do ciast i ciasteczek. Niestety nie uświadczymy go w Polsce na sklepowych pułkach. Pozostaje jedynie produkcja na własną rękę w domowym zaciszu. Przepis lekko zmodyfikowany pochodzi stąd.

Składniki (3 pojemniczki po ok. 500 g)

• dynia zwyczajna o masie ok. 6 kg

Dynię opłukać i osuszyć, przekroić na pół, oczyścić z pestek i pokroić w kawałki. Tak przygotowaną dynię ułożyć na blaszce wyłożonej papierem do pieczenia i piec w temperaturze 180C aż dynia będzie miękka (łyżka/widelec będą w nią wchodzić jak w masło). W zależności od odmiany dyni zajmie to od 25 do 40 minut. 

Upieczoną dynię wystudzić, przy pomocy noża lub łyżki oddzielić miąższ od skóry i przełożyć do lnianej ściereczki w celu odciśnięcia nadmiaru wody (jeśli wybierzemy dynię o dosyć suchym miąższu - typu Hokkaido czy Buttercup - to odsączanie będzie całkowicie zbędne). Następnie miąższ zmiksować blenderem na purée i przełożyć za pomocą łyżki do pojemniczków, przechowywać w lodówce do 3 dni lub zamrozić.

Smacznego, 

Owsiane "stempelki" z cynamonem (bezglutenowe)

Delikatne, kruche, cieniutkie oraz sycące owsiane ciastka-stempelki, w całości wypieczone z mąki owsianej. Bezglutenowe i zdrowe bo "HOME-MADE". Ciastka są zdecydowanie słodkie z wyraźnym "orzechowym" owsianym posmakiem i wyczuwalną nutką cynamonu.

Składniki (ok. 70 ciastek)

• 400 g mąki owsianej (bezglutenowej)
• 140 g jasnego cukru trzcinowego
• 3 łyżeczki cynamonu
• 1/2 łyżeczki proszku do pieczenia (bezglutenowego)
• 250 g masła
• 1 jajko
• 2 łyżki mleka

Mąkę przesiać przez sitko, dodać cukier trzcinowy, cynamon, proszek do pieczenia, wymieszać. Masło o temperaturze pokojowej posiekać wraz z mąką, dodać jajko i mleko, zagnieść ciasto. Schłodzić przez ok. 30 minut w lodówce.

Ciasto podzielić na cztery części. Każdą z nich rozwałkować na grubość około 2 mm, pomiędzy dwoma kawałkami papieru do pieczenia (ciasto bardzo się przykleja do wałka i stolnicy). Na rozwałkowanej powierzchni ciasta odciskać wzór stempla i następnie wykrawać ciastka okrągłą foremką do ciastek lub szklanką o odpowiedniej wielkości. Zebrać skrawki ciasta i delikatnie za pomocą metalowej łopatki (może być taka do pizzy) podwadzać ciastka, odklejając je tym samym od papieru do pieczenia, układać na blasze wyłożonej pergaminem do pieczenia.

Piec w piekarniku nagrzanym do 180C przez 6-8 minut, aż do delikatnego zbrązowienia brzegów ciastek. Po upieczeniu ciastka ostudzić i dopiero wtedy delikatnie ściągać z blachy, gdyż są bardzo delikatne i łatwo się łamią.

Smacznego,

Tarta z jabłkami i bezą

Na rozpoczęcie jesieni: pyszna, aromatyczna tarta z jabłkami i słodką bezą. Idealna do kubka gorącej herbaty. Prosta i szybka w przygotowaniu. Ja wykorzystałam domowej roboty jabłka ze słoika, ale śmiało można uprażyć je na bieżąco. W końcu jest ich teraz pod dostatkiem ;)

Składniki (forma na tartę o średnicy 28 cm)

• 225 g mąki pszennej
• 90 g cukru
• 75 g masła
• 2 żółtka
• 2 łyżki śmietany
• szczypta soli
• 600 g prażonych jabłek
• 1/4 łyżeczki cynamonu
• 6 goździków

Mąkę przesiać, dodać cukier oraz sól, posiekać z masłem. Dodać żółtka i śmietanę, całość zagnieść. Tak powstałe ciasto zawinąć  w folię spożywczą i odłożyć na 30 minut do lodówki. Formę na tartę wysmarować masłem i wysypać kaszką manną lub bułką tartą. Po upływie 30 minut wyjąć ciasto z lodówki, rozwałkować na grubość około 3-4 mm i wyłożyć nim formę, dno ponakłuwać widelcem. Pozostałe skrawki ciasta ponownie zagnieść, rozwałkować bardzo, ale to bardzo cieniutko i wyciąć z nich serduszka do dekoracji.

Ciasto podpiec w piekarniku nagrzanym do 180C przez około 25 minut, aż ciasto straci wygląd surowego i będzie już prawie upieczone, ale nie do końca (takie któremu dalibyśmy jeszcze 5 minut na dojście).

Do ciepłych, prażonych jabłek dodać 1/4 łyżeczki cynamonu, 6 zmielonych goździków i wymieszać. Całość wyłożyć i rozprowadzić na podpieczonym cieście wysypanym łyżką kaszki manny.

Beza

• 2 białka
• szczypta soli
• 125 g cukru pudru

Białka (temperatura pokojowa) ubić ze szczyptą soli na sztywno na najwyższych obrotach miksera (dla sprawdzenia można obrócić miskę do "góry nogami" :P). Cukier puder dodawać stopniowo, po łyżce nadal ubijając na najwyższych obrotach.

Bezę rozsmarować na prażonych jabłkach. Na wierzchu bezy ułożyć kilka serduszek z ciasta dla dekoracji.

Piec przez 35-45 minut na termoobiegu w piekarniku rozgrzanym do 150C. Po upieczeniu ciasto ostudzić, serwować jeszcze lekko ciepłe.

Smacznego,